Werving & Talent Assessment

Aanlegtest uitgelegd: hoe Matrigma werkprestaties voorspelt

Matrigma is een non-verbale aanlegtest van 12 minuten die laat zien hoe mensen redeneren en leren. Hier leest u wat het meet, hoe het wordt gescoord en hoe u het met vertrouwen kunt gebruiken of afleggen.

Peter Gigg
12 min lezenEN
Aptitude Test Matrigama

Deel dit artikel met iemand die het interessant zou vinden.

Je cv vertelt wat iemand heeft gedaan. Een sollicitatiegesprek laat zien hoe iemand zichzelf presenteert. Maar een van de sterkste voorspellers van werkprestaties is hoe iemand denkt. Aanlegtests meten aspecten van hoe mensen redeneren, leren en problemen oplossen — en Matrigma is een van de meest gebruikte ter wereld.

Wat is Matrigma?

Matrigma is een Assessio-aanlegtest: een non-verbale beoordeling die door duizenden organisaties wereldwijd wordt gebruikt om werkprestaties en leerpotentieel te voorspellen. Of u de test nu evalueert als hulpmiddel bij werving of u erop voorbereidt, deze gids behandelt alles wat u moet weten.

Wat is een aanlegtest?

Een aanlegtest meet het pure probleemoplossende vermogen en hoe iemand onbekende problemen benadert, in plaats van verworven kennis of functiespecifieke vaardigheden. Waar een kennistest vraagt wat je hebt geleerd, beoordeelt een aanlegtest hoe je leert: je vermogen om patronen te herkennen, logische verbanden te leggen en oplossingen te vinden voor problemen die je nog nooit eerder hebt gezien.

Aanlegtests worden gebruikt bij werving, onderwijs en loopbaanbegeleiding. Bij werving zijn ze bijzonder waardevol omdat ze iets zichtbaar maken dat een cv en sollicitatiegesprek zelden aan het licht brengen: de cognitieve capaciteit die bepaalt hoe snel iemand een nieuwe rol kan leren en zich kan aanpassen aan complexiteit.

Wat is GMA (algemene mentale vaardigheid)?

De meeste aanlegtests meten GMA, algemene mentale vaardigheid — iemands algehele vermogen om te redeneren, te leren en onbekende problemen op te lossen. Het concept is terug te voeren op het werk van Charles Spearman, wiens onderzoek aan het begin van de 20e eeuw de zogenaamde g-factor identificeerde: de rode draad die door elk type cognitieve prestatie loopt.

GMA omvat twee aspecten van cognitieve vaardigheden. Fluïde intelligentie is het vermogen om met nieuwe informatie te redeneren en nieuwe problemen op te lossen — het vermogen om te bedenken wat je moet doen als je niet weet wat je moet doen. Dit vermogen neemt meestal af met de leeftijd. Gekristalliseerde intelligentie is opgebouwde kennis en ervaring: wat we hebben geleerd, opgeslagen en kunnen ophalen. Dit vermogen blijft meestal stabiel of groeit met leeftijd en opleiding. Matrigma meet fluïde redeneervermogen, als indicator van GMA.

Onderzoek in de arbeidspsychologie toont consequent aan dat GMA een van de sterkste individuele voorspellers van werkprestaties is in verschillende functies, sectoren en senioriteitsniveaus, en beter voorspelt dan ongestructureerde interviews, cv-screening en de meeste andere selectietools.

Wat meet Matrigma?

Matrigma meet fluïde redeneervermogen, als indicator van GMA, via non-verbale taken op basis van matrices. Kandidaten krijgen roosters met vormen en patronen voorgelegd en moeten de logische regel identificeren die aan elke reeks ten grondslag ligt, en vervolgens het ontbrekende stuk selecteren. De beoordeelde vaardigheden omvatten het vinden van logische verbanden, abstract redeneren, logische conclusies trekken en nieuwe problemen oplossen. Er is geen verbaal of numeriek redeneervermogen vereist. Voor de instructies is alleen elementaire leesvaardigheid nodig.

Het gestandaardiseerde, non-verbale formaat vermindert de invloed van taal en specifieke academische vaardigheden, hoewel de opleidingsachtergrond nog steeds een rol kan spelen in de scores.

Matrigma is geen IQ-test en geen volledige maatstaf voor intelligentie. Het zegt niets over persoonlijkheid, motivatie of hoe iemand met anderen samenwerkt. Die dimensies vereisen een aparte beoordeling: MAP, de persoonlijkheidstest van Assessio. Daarom zijn de twee tests ontworpen om samen te worden gebruikt.

Wat is adaptieve Matrigma?

De meeste kandidaten komen tegenwoordig de adaptieve versie van Matrigma tegen in plaats van de oorspronkelijke versie met een vast format. Het verschil zit in de manier waarop de moeilijkheidsgraad werkt.

Bij adaptieve Matrigma past de moeilijkheidsgraad zich aan de antwoorden van de kandidaat aan naarmate die vordert. Hierdoor kan de test het GMA-niveau van een kandidaat sneller inschatten dan een vaste test met een vergelijkbare nauwkeurigheid. Daarom levert adaptieve Matrigma in 12 minuten een betrouwbaar resultaat.

Kandidaten ontvangen de items één voor één. Het is niet nodig om tijd toe te wijzen aan een volledige set items of een reeks antwoorden te plannen. Elke kandidaat heeft 12 minuten, en de test eindigt wanneer de tijd om is. Kandidaten zien tussen de 12 en 40 items, afhankelijk van hoe snel ze antwoorden, maar snelheid heeft geen invloed op de score.

Testformaat in één oogopslag

  • Duur: 12 minuten totaal
  • Tijd per item: maximaal 1 minuut
  • Formaat: Non-verbaal — abstracte figuren en patronen; geen verbaal of numeriek redeneervermogen vereist
  • Taak: Identificeer het logische patroon en selecteer het ontbrekende stuk uit een reeks opties
  • Score: C-score op een schaal van 0–10 (gemiddelde 5, standaardafwijking 2), vergeleken met de Matrigma-normgroep
  • Talen: Instructies beschikbaar in ongeveer 28 talen; de test zelf is taalonafhankelijk

Hoe een Matrigma-vraag eruitziet

Elk item toont een rooster van vormen of patronen met één ontbrekend stuk. Het rooster volgt consistente logische regels in zowel de rijen als de kolommen, vaak meer dan één regel tegelijk. De taak van de kandidaat is om die regels te identificeren en uit een reeks opties het antwoord te selecteren dat de reeks correct aanvult.

De vragen kunnen niet worden opgelost met behulp van voorkennis of uit het hoofd leren. Elk item is een nieuwe logische puzzel. Bekendheid met het format helpt om met meer vertrouwen te werken, maar de onderliggende cognitieve uitdaging blijft constant.

Voorbeelden: Welke afbeelding moet op de plaats van het vraagteken staan?

Matrigma voor HR-leiders en aanwervingsmanagers

Waarom een aanlegtest gebruiken bij werving?

Cv's laten kwalificaties en werkverleden zien. Sollicitatiegesprekken meten hoe goed iemand zich presenteert. Geen van beide voorspelt betrouwbaar hoe een kandidaat zal presteren in een functie, met name in complexe, snel veranderende of onbekende omgevingen.

GMA, gemeten met een gevalideerde aanlegtest, is een van de sterkste voorspellers van werkprestaties die in tientallen jaren onderzoek in de arbeidspsychologie zijn vastgesteld. Kandidaten met een hogere GMA leren nieuwe taken sneller, passen zich gemakkelijker aan complexiteit aan en presteren consistenter in veeleisende functies. Een gestructureerd selectieproces met cognitieve vaardigheidstests presteert consequent beter dan ongestructureerde alternatieven.

Belangrijkste voordelen van Matrigma

Datagestuurd. Matrigma produceert een gestructureerd, gestandaardiseerd datapunt dat beslissingen voor elke kandidaat in een proces consistent kan ondersteunen en in latere fasen van de wervingscyclus opnieuw kan worden geraadpleegd.

Gebaseerd op onderzoek. De test is gebaseerd op gevestigd onderzoek naar intelligentie en arbeidspsychologie, met gepubliceerde gegevens over validiteit en betrouwbaarheid in de Technische handleiding van Matrigma. Het is geen gesloten black box.

Snel en met weinig wrijving. De test duurt 12 minuten, waardoor de uitval van kandidaten minimaal blijft. Het is één onderdeel van het proces, dat vaak vroeg wordt gebruikt om grote aantallen sollicitanten voor te selecteren zonder aanzienlijke tijdsinvestering van beide kanten.

Eerlijk door het ontwerp. Het non-verbale matrixformaat vermindert de invloed van taal en specifieke academische vaardigheden. Elke kandidaat werkt met hetzelfde visuele redeneerformaat, ongeacht de taalkundige achtergrond.

Schaalbaar. Dezelfde test is van toepassing op elke functie, op alle niveaus en in alle sectoren. Het wervingsteam stelt de GMA-drempel vast die past bij de complexiteit van de functie. De test zelf verandert niet.

Wat Matrigma voorspelt

Matrigma geeft u inzicht in een reeks kritieke werkgerelateerde gedragingen die verband houden met leervermogen en werkprestaties en die niet alleen op basis van een cv of sollicitatiegesprek kunnen worden vastgesteld.

“Matrigma is een populaire en bekende aanlegtest, niet alleen in de Scandinavische landen maar ook wereldwijd. De korte testtijd maakt Matrigma een effectief hulpmiddel dat bijdraagt aan een goede kandidaatervaring. Het voegt veel waarde toe aan selectieprocessen, onboarding en coaching.”

— Mattias Lowebrant, Gediplomeerd Psycholoog en Senior Organisatieadviseur, Assessio

Over het algemeen geldt: hoe hoger een kandidaat scoort op Matrigma, hoe groter de kans dat die sterke werkprestaties laat zien. Kandidaten met hogere scores leren sneller nieuwe systemen en processen en gaan effectiever om met nieuwe en complexe situaties. De vereiste drempel hangt samen met de complexiteit van de functie, niet met de senioriteit van de functietitel. Een operationeel complexe eerstelijnsfunctie kan dus een hogere GMA-drempel vereisen dan een routinematige managementfunctie.

Combineren van Matrigma met MAP

Een hoge Matrigma-score vertelt u dat iemand snel leert en problemen oplost. De score vertelt u niet hoe iemand met anderen samenwerkt, of die persoon gemotiveerd is voor de functie, of hoe diegene omgaat met druk, conflicten of ambiguïteit. Die dimensies behoren tot persoonlijkheid.

De MAP persoonlijkheidsbeoordeling → Wanneer het naast Matrigma wordt gebruikt, biedt MAP een breder beeld voor zelfverzekerde, weloverwogen wervingsbeslissingen.

Geschikt voor elke functie en elk niveau

Matrigma wordt gebruikt voor werving op elk niveau, van leerling tot directielid. Hoe complexer een functie is, hoe hoger de vereiste GMA-drempel, maar de test zelf verandert niet. Deze consistentie maakt het eenvoudig om in een organisatie te implementeren en resultaten te vergelijken in verschillende delen van een wervingsproces.

De wetenschap achter Matrigma

Matrigma is gebouwd op het g-factormodel van algemene intelligentie en meet fluïde redeneervermogen door middel van non-verbale matrices, als indicator van GMA. Resultaten worden uitgedrukt als een C-score op een schaal van 0–10, vergeleken met de Matrigma-normgroep. Een score van 5 staat voor het gemiddelde. 0–3 duidt op lage GMA (ongeveer 23% van de mensen), 4–6 op gemiddelde GMA (54%) en 7–10 op hoge GMA (ongeveer 23%).

Het non-verbale matrixformaat vermindert de invloed van taal en specifieke opleidingskennis en levert een maatstaf voor probleemoplossend vermogen die zo consistent mogelijk is voor diverse kandidatenpopulaties.

Voor volledige betrouwbaarheids- en validiteitsgegevens, inclusief coëfficiënten en methodologie van de normgroep, zie de Technische handleiding van Matrigma →

Stel de juiste lat voor elke functie

Matrigma geeft u een gestandaardiseerde score in 12 minuten, en u kiest de drempel die past bij de complexiteit van elke functie. Neem contact op met ons team om dit in uw selectieproces op te nemen.

De Matrigma-test afleggen: een handleiding voor kandidaten

Waarom u bent gevraagd om de Matrigma af te leggen

Als u bent uitgenodigd om Matrigma af te leggen als onderdeel van een sollicitatie, betekent dit dat de organisatie in haar wervingsproces gebruikmaakt van een gestructureerde, op bewijs gebaseerde beoordeling. Matrigma is een gevestigde test die door duizenden werkgevers wereldwijd wordt gebruikt. Het is één onderdeel van het proces, dat vaak vroeg wordt gebruikt voor een eerste selectie, naast interviews en vaak ook een persoonlijkheidsbeoordeling. De test meet niet uw waarde, uw algehele intelligentie of uw geschiktheid voor de functie op zichzelf.

Wat u kunt verwachten: stap voor stap

De testsessie volgt een consistente volgorde. U begint met instructies in de door u gekozen taal, gevolgd door drie oefenitems om vertrouwd te raken met het format. Daarna volgen de getimede items één voor één, elk met een limiet van één minuut. De moeilijkheidsgraad past zich automatisch aan naarmate u vordert. U zult dit niet merken, en het betekent niets als individuele items gemakkelijker of moeilijker aanvoelen dan verwacht. Wanneer de 12 minuten om zijn, wordt uw resultaat rechtstreeks naar de werkgever gestuurd als onderdeel van diens wervingsproces.

Doe de test op een rustige plek met een stabiele internetverbinding. Sluit andere applicaties en meldingen. Het wordt aanbevolen om een persoonlijke computer te gebruiken in plaats van een telefoon of tablet, aangezien de test is ontworpen en gevalideerd voor schermen van normale grootte.

Hoe lang duurt de test en hoeveel vragen zijn er?

Iedereen heeft 12 minuten, en de test eindigt wanneer de tijd om is. Elk item heeft een tijdslimiet van één minuut. U zult tussen de 12 en 40 items zien. Het aantal items dat u ziet, hangt af van hoe snel u antwoordt, maar snelheid heeft geen invloed op uw score.

Kunt u oefenen voor Matrigma?

Algemeen cognitief vermogen is relatief stabiel bij volwassenen, maar bekendheid met het testformaat kan nog steeds van invloed zijn op hoe comfortabel en voorbereid u zich voelt bij het afleggen ervan. Als u nog nooit een matrixredeneertest heeft gezien, kan een oefensessie helpen om de angst voor de eerste keer te verminderen en ervoor te zorgen dat u tijdens de echte beoordeling geen mentale energie verspilt aan het uitzoeken van het formaat. Goed uitgerust zijn en niet afgeleid worden is belangrijker dan enig voorbereidingsmateriaal.

U hoeft geen betaald oefenproduct aan te schaffen om u voor te bereiden op Matrigma.

Is Matrigma eerlijk voor iedereen?

Het gestandaardiseerde, non-verbale formaat vermindert de invloed van taal en specifieke academische vaardigheden, hoewel de opleidingsachtergrond nog steeds een rol kan spelen in de scores. Items gebruiken abstracte figuren in plaats van verbale of numerieke redenering. Hoe het formaat individuele kandidaten beïnvloedt, hangt af van hun omstandigheden. Als u een aandoening heeft die van invloed kan zijn op hoe u de test aflegt, vraag de werkgever dan naar aanpassingen.

Betekent een lage score dat u niet slim bent?

Nee. Matrigma meet één dimensie van cognitieve functie — fluïde redeneren, als indicator van GMA — niet de algehele intelligentie of bekwaamheid. Individuen met lagere scores excelleren vaak door andere sterke punten: vastberadenheid, structuur, samenwerkend probleemoplossen, of opgebouwde expertise in een domein.

Scores worden vergeleken met de Matrigma normgroep. Een score van 5 is het gemiddelde, en ongeveer 54% van de mensen scoort tussen de 4 en 6. Een lagere score op Matrigma sluit geen deuren. Het is één datapunt in een wervingsproces dat interviews, persoonlijkheidsbeoordelingen en andere inputs omvat.

In welke talen is de test beschikbaar?

De test zelf bevat geen tekst en is taalvrij. Instructies zijn beschikbaar in ongeveer 28 talen. Voor de volledige lijst, zie het Assessio helpcentrum →

Wat gebeurt er nadat u de test hebt afgerond?

Wanneer de test eindigt, wordt uw resultaat aan de werkgever doorgegeven als onderdeel van diens wervingsproces. Het is één onderdeel van het proces, dat vaak vroeg wordt gebruikt voor een eerste selectie, naast andere assessments en interviews. Of en hoe kandidaten feedback ontvangen over hun resultaten, hangt af van het proces van de werkgever. Als u vragen heeft over uw resultaat, neem dan contact op met de organisatie die u heeft uitgenodigd.

Gaat u binnenkort Matrigma afleggen?

Onze informatie voor kandidaten behandelt wat u kunt verwachten van Assessio-assessments en hoe u zich op de dag zelf kunt voorbereiden. Lees de kandidaatbronnen →

Deel dit artikel met iemand die het interessant zou vinden.

Werven met onderbouwde inzichten die je kunt vertrouwen

Ontdek hoe assessments van aanleg, persoonlijkheid en waarden laten zien hoe kandidaten denken, zich gedragen en wat hen drijft, zodat u met vertrouwen mensen kunt aannemen.

Assessio logo

Veelgestelde vragen over Matrigma

Hier zijn de antwoorden op de meestgestelde vragen. Neem contact met ons op als u meer wilt weten.

Wat meet Matrigma?

Matrigma meet het algemene probleemoplossend vermogen van een individu. 

Intelligentie wordt al sinds de 19e eeuw bestudeerd. Er zijn veel verschillende soorten intelligentie – zoals numeriek, linguïstisch, ruimtelijk en andere. Maar wat een wetenschapper genaamd Charles Spearman begin 20e eeuw aantoonde, was dat ze allemaal meestal samenkomen in wat bekend staat als de g-factor, of algemene mentale bekwaamheid.  

Als we de g-factor bovenaan een piramide plaatsen, als de verzamelterm voor de algemene mentale bekwaamheid van een individu, vinden we twee aspecten direct onder de g-factor: vloeiende en gekristalliseerde intelligentie. De g-factor is dus een combinatie van vloeiende en gekristalliseerde intelligentie. 

Gekristalliseerde intelligentie is onze collectieve bank van kennis en ervaring en kan groeien tot op hoge leeftijd. Personen met een hoge gekristalliseerde intelligentie hebben een goede algemene kennis, een uitgebreide woordenschat en halen vaak de volle punten op quizzen. Of anders gezegd: een mix van aangeleerde kennis en een sterk vermogen om deze te onthouden, op te slaan en op te roepen. Vloeiende intelligentie is ons vermogen om te redeneren, concepten te vormen en problemen op te lossen met behulp van onbekende informatie en nieuwe procedures. We omschrijven het meestal als weten wat te doen als je niet weet wat te doen! Het is een eigenschap die grotendeels aangeboren is en relatief constant blijft gedurende ons leven. 

Is Matrigma hetzelfde als een IQ-test?

Nee. Matrigma meet fluïde redeneervermogen, als indicator van GMA, en levert geen IQ-score op. IQ-tests beoordelen doorgaans een breder scala aan cognitieve vaardigheden binnen verbale, numerieke en abstracte domeinen.

Betekent een lage Matrigma dat iemand onintelligent is?

Absoluut niet. Matrigma is geen intelligentietest, het meet slechts één onderdeel – probleemoplossend vermogen. Personen met een hoge Matrigma, d.w.z. een zeer goed probleemoplossend vermogen, kunnen dingen sneller leren en problemen sneller oplossen, maar dit betekent niet noodzakelijk dat ze ergens beter in zijn.  Iemand die laag scoort op Matrigma kan dit compenseren door bijvoorbeeld een gevoel van doelgerichtheid of structuur te hebben. Net zoals sommige mensen die hoge cijfers halen op school dingen heel gemakkelijk lijken te leren, zonder veel structuur, en anderen die hoge cijfers halen dit doen omdat ze goed zijn geworden in studeren. 

Bovendien schetsen probleemoplossende vaardigheden alleen niet het hele beeld – alle delen van de persoonlijkheid werken samen. Het is ook belangrijk te onthouden dat de resultaten worden vergeleken met een normgroep bestaande uit de beroepsbevolking, niet de hele bevolking, dus de resultaten vertellen u niet hoe een individu zich verhoudt tot iedereen in de algemene bevolking. Als een persoon een lage score heeft op de Matrigma en erkent dat het uitdagend kan zijn bij het tegenkomen van nieuwe, complexe problemen of situaties, kan hij geholpen worden door strategieën te vinden die actief helpen bij het oplossen van problemen. Veel mensen vinden het bijvoorbeeld gemakkelijker om nieuwe, complexe problemen op te lossen als ze hulp kunnen krijgen van collega's of vrienden, als ze ervoor zorgen dat ze voldoende tijd hebben, of vrijmaken, en als ze duidelijke structuren creëren voor het aanpakken van de taak. Het is ook de moeite waard te onthouden dat het nieuwe, complexe problemen zijn die bijzonder moeilijk zijn – hoe meer een individu oefent en hoe meer ervaring ze opdoen met een bepaalde taak, hoe gemakkelijker het wordt. 

Is het goed om Matrigma te oefenen? Kan het resultaat verbeterd worden?

Algemeen probleemoplossend vermogen is iets waar je grotendeels mee geboren wordt en dat bij volwassenen stabiel blijft over de tijd. Het verbetert niet door opleiding of training. Een persoon kan echter zeker zelfverzekerder worden met tests als format en zo dichter bij zijn eigen maximale niveau komen als hij heeft geoefend en begrijpt hoe de test is gestructureerd en zich daardoor waarschijnlijk minder nerveus voelt. Veel crucialer voor het resultaat dan training is ervoor te zorgen dat u goed uitgerust bent, u alleen op de test concentreert en in een ongestoorde omgeving zit.

Wat is adaptieve Matrigma?

Adaptieve Matrigma past de moeilijkheidsgraad aan uw antwoorden aan terwijl u de test aflegt, waardoor de test uw GMA-niveau in 12 minuten kan inschatten — sneller dan een test met een vast format en een vergelijkbare nauwkeurigheid.

Wordt de prestatie beïnvloed door ADHD?

Veel mensen met ADHD presteren goed op matrixtests. ADHD is echter een lastige diagnose, omdat het zich op veel verschillende manieren kan manifesteren. Wat over het algemeen geassocieerd wordt met ADHD is een verminderde executieve functie, wat betekent dat veel mensen met ADHD moeite kunnen hebben met het plannen van hun werk, het beheren van hun tijd, geconcentreerd blijven op de taak en tegelijkertijd veel informatie in hun hoofd houden. Bij Adaptieve Matrigma, de meest voorkomende versie van Matrigma, hoeft de persoon zijn tijd niet te verdelen over taken en zijn werk niet te plannen, omdat elke subtaak afzonderlijk wordt gepresenteerd. Sommige mensen met ADHD vinden het wellicht moeilijk om geconcentreerd te blijven op de taak, dus kan het soms nuttig zijn als de taak een tijdslimiet heeft. Adaptieve Matrigma duurt slechts 12 minuten, wat beperkte eisen stelt aan je uithoudingsvermogen.

In welke talen kan ik de test afleggen? 

De test zelf is non-verbaal, maar de instructies zijn beschikbaar in de volgende talen:

 – Arabisch (Verenigde Arabische Emiraten) – Bulgaars (Bulgarije) – Deens (Denemarken) – Engels (VS) – Ests (Estland) – Fins (Finland) – Frans (Frankrijk) – Nederlands (België) – Nederlands (Nederland) – Indonesisch (Indonesië) – Italiaans (Italië) – Japans (Japan) – Chinees (China)

– Koreaans (Zuid-Korea) – Lets (Letland) – Litouws (Litouwen) – Noors (Noorwegen) – Pools (Polen) – Portugees (Brazilië) – Roemeens (Roemenië) – Russisch (Rusland) – Slowaaks (Slowakije) – Spaans (Spanje) – Zweeds (Zweden) – Thais (Thailand) – Tsjechisch (Tsjechië) – Duits (Duitsland) – Hongaars (Hongarije) – Vietnamees (Vietnam)

Gerelateerde bronnen